Fotoğrafta Yalınlık
Kompozisyonun en önemli ve belki de ilk öğesi yalınlıktır. Yalınlıktan kasıt fotoğrafı çekilen obje ya da sahnede neyin fotoğrafı çekilmişse sadece o ve onunla ilişkili öğelerin fotoğrafta yer alması, gereksiz fazlalıkların bulunmamasıdır. Fotoğrafta kompozisyon oluştururken fotoğrafın çekim nedeni açık olarak görülebilmeli ve kadrajımızda yer alan tüm nesneler ilgi merkezi olarak seçilen ana konuyu tamamlayıcı nitelikte olmalıdır.
Aynı zamanda fotoğrafı çekilen konuyu etrafında yer alan diğer unsurlardan olabildiğince ayıklayarak, gözü yoran, dikkati ana konudan uzaklaştıran tüm unsurlar fotoğraftan ayıklanacak şekilde çekim yapılmalıdır.
Bir sokak fotoğrafı çekerken caddede bir enstrüman çalan Roman çocuk hayal edin. Arkasında ise konuyla alakası olmayan başka unsurlar olsun. Örneğin yerleri süpüren çöpçü, elinde sigara ile sizin çekiminizi merak ederek kameraya doğru bakan başka bir adam vs. Bunlar ana konunun yalın bir şekilde ifade edilmesini bozarken aynı zamanda konu içinde ek konuların oluşmasına neden olur.
Tek başına ana konu kadar anlam taşıyabilen ve dikkati ana konudan uzaklaştırarak kendi üzerinde yoğunlaştırabilen ikinci öğelerin fotoğraftaki ana vurguyu etkilemesine ROL ÇALMAK denilmektedir. Enstrüman çalan Roman çocuk ve yerleri süpüren çöpçü örneğinde ana konumuz Roman çocuk ise çöpçü ek bir konu ile rol çalmaktadır. Ancak fotoğrafta anlatmak istediğiniz şey İstanbul sokaklarında farklı insan ve hayatlara vurgu yapmak ise bu iki farklı öğe o bağlam altında yer alabilir.
Benzer şekilde tarihi bir binayı çekmek istiyorsunuz ama mesafeniz bu binayı tek başına alabilecek bir konumda değil ve zoom imkânınız yok farz edelim. Binayı kadraja aldınız ama önünde bir firmanın reklamı olan kamyon, yanında başka bir tarihi bina var. Cadde üzerinde başka arabalar ve insanlar dolaşıyor. Bu durumda ana konu hangisi olacaktır. Vurgulamak istediğiniz tarihi binanın görsel estetik unsurları, mimari estetiği ve belgesel niteliğinde binanın kendi görüntüsü müdür? Yoksa o binanın bulunduğu çevredeki keşmekeş midir?
Aynı anda elektrik tellerine konan bir kuş gördünüz ve deklanşöre bastınız ama kuş, tellerin arasında, arka plana düşen karmaşık bina görüntülerinin arasında kayboluyor; bu durumda yalınlıktan söz edilemez. Aynı kuşu mavi bir gökyüzünde arkası ve etrafında gözü rahatsız eden kalabalıklar olmadan çekseydiniz yalınlık ilkesi yerine gelmiş olurdu.
Fotoğrafı yalın hale getirmek için aynı zamanda ALAN DERİNLİĞİ özelliğinden de yararlanabiliriz. Karmaşık bir arka planı, düşük diyafram değeri ile bulanık hale getirmek konuyu yalın bir şekilde öne çıkarabilir.
Bu ilkelere riayet edilmeden ya da etme imkânı bulunmayan bir ortamda çekilmiş fotoğraf sizin için çok özel ve değerli olsa da kompozisyon kuralları gereği, değeri zayıf bir fotoğraftır. “Ama başka bir olasılık yoktu, o an ancak bu kadar çekebilirdim” demeniz kompozisyon eksiğini tamamlamaz. O nedenle siz çok beğeniyor olsanız bile çektiğiniz her fotoğraf kompozisyon açısından yeterli değildir.
Özetle fotoğrafı yalınlaştırmak ve ilgi merkezini güçlendirmek için, karmaşık olmayan bir arka fon seçmeli, konuya yaklaşarak ve sadece konuyu kadrajlayarak ilgisiz nesneler fotoğraf alanı içine alınmamalıdır.